Kabahatler Kanunu (“KK”) uyarınca verilen idari kararlarının denetimi yargı erki tarafından yapılır.
Başvurulacak yargı mercinin adli yargı mı idari yargı mı uzun süredir tartışılmaya devam etmekte ise de en azından uygulama açısından Uyuşmazlık Mahkemesi kararları ile 5326 sayılı KK kapsamına giren idari yaptırımlara karşı görevli yargı yerinin idari değil, adli yarı yerleri olduğu hükme bağlanmıştır.
KK’de düzenlenmemiş, kendi özel kanunlarında düzenlenen hükümlerde başvuru yerinin idari yargı olduğu belirtiliyor ise bu durumda idari yargı yerlerine başvurulabilecektir.
Aynı kişi ile ilgili olarak, aynı yaptırım kararında idari yaptırım kararı yanı sıra idarî yargının görev alanına giren başka kararlar da verilmiş ise bu işleme karşı hukuka aykırılık iddialarını idarî yargı yerleri görecektir. Bu noktada akla ilk gelen örnek, imara aykırılık nedeniyle hem yıkım hem de idari para cezası verilmiş olması halidir. Bu halde, hem yıkım işleminin iptali, hem de idari para cezasının iptali için idari yargı yerine başvurulacaktır.
Başvuru Süreci Hakkında;
1. Süre
İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi (yüze karşı okunması) tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde mahkemeye başvurulur. Bu süre içerisinde başvurulmazsa karar kesinleşir.
Eğer mücbir sebeplerle bu 15 günlük süre kaçırılmış ise, bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde karara karşı başvuruda bulunulmalıdır.
15 günlük sürenin kaçırılması, kararın kesinleşmesini engellemez, ancak mahkeme tarafından kararın icrasının durdurulması mümkündür.
2. Merci
Sulh ceza mahkemelerinin kapatılması ve yerlerine sulh ceza hakimliklerinin getirilmesi ile birlikte başvurulacak mercii de değişmiştir.
3. Başvuruyu Kimin Yapacağı
Hakkında idari yaptırım kararı verilen kişi bizzat başvurabileceği gibi kanuni temsilcisi veya avukatı eliyle de yapabilir.
4. Başvurunun Nasıl Yapılacağı
İki nüsha hazırlanan dilekçe ile yapılır. Bu dilekçenin ekinde, idarî yaptırım kararına ilişkin bilgilerin, ileri sürülen delillerin açık bir şekilde gösterilmesi gereklidir.
5. Yargılamanın Nasıl Yapılacağı
Mahkeme, bu itiraza ilişkin incelemeyi yaparken duruşmalı inceleme yapabilir, tanık, bilirkişi, keşif delillerine başvurabilir.
Mahkeme, itiraza konu idarî yaptırım kararının hukuka uygun olduğuna kanaat getirirse “başvurunun reddine“; hukuka aykırı olduğuna kanaat getirirse “idarî yaptırım kararının kaldırılmasına” karar verir. Ayrıca, idarî para cezasının miktarında değişiklik yaparak başvurunun kabulüne karar vermesi de mümkündür.
6. Mahkeme Kararına İtiraz
3.000.-TL dahil idari para cezalarına ilişkin mahkeme kararları kesindir, başka bir ifade ile bu kararlara karşı itiraz yoluna gidilemez.
Bunun haricinde, mahkeme kararına karşı 7 gün içinde itiraz edilir.
Asliye ceza mahkemesi hâkimi tarafından verilen kararlara yapılacak itirazları aynı yargı çevresinde bulundukları ağır ceza mahkemesi; ağır ceza mahkemesi tarafından verilen kararlara yapılacak itirazları o yerde ağır ceza mahkemesinin birden çok dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daire; şayet o yerde tek ağır ceza mahkemesi varsa, en yakın yerdeki ağır ceza mahkemesi inceler.
Yargılama giderleri ve tüm bu sürecin avukat eliyle takip edilmesi halinde vekalet ücreti, başvurusu veya savunması reddedilen tarafça ödenir.
