SPK’nın 28.08.2026 tarihli ve 2026/54 sayılı SPK bülteninde “1. Kurul Karar Organı’nın i-SPK 52.4.an (28/08/2026 tarihli ve 52/1589 s.k.) sayılı İlke Kararına İlişkin Duyuru: Kurul Karar Organı’nın 28.08.2026 tarih ve 52/1589 sayılı kararı ile Kurulumuzun i-SPK.52.4 (20.06.2014 tarih ve 19/614 s.k.) sayılı İlke Kararı olarak kabul edilen Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’in “Tanımlar” başlıklı bölümü ile (1.2.), (2.), (4.2.3.), (4.2.5.1.), (4.2.5.2.), (4.3.), (4.4.), (4.9.), (6.1.), (6.8.), (9.5.), (12.5.) maddelerinde değişiklik yapılmasına ve Rehber’e (4.2.10.), (4.10.), (6.12.), (9.8.) maddelerinin eklenmesi” kararı yayınlanmıştır.

Karar içeriği dağınık görünse de aslında belirli bir motivasyona yönelik olduğu değerlendirilmekte.

“Serbest fonlarda yoğunlaşmanın kırılması ve teminat/ takas güvenliğinin artırılması”.

1. Serbest fonlarda yoğunlaşmanın sınırlandırılması

Serbest fonlar, Fon Tebliği m.25 uyarınca oransal portföy sınırlamalarından muaf olma özelliğini esas itibarıyla korumakla birlikte, ilk kez doğrudan Rehber’den kaynaklanan oransal tavanlara tabi kılınmıştır. Portföy değerinin %5’ini aşan varlıkların toplamına %20 sınırı getirilmesi, ihraççı paylarında yatırımın fiili dolaşım oranına endekslenmesi ve yönetici ile fon yatırımcısının hakim olduğu ihraççılara özgü tavanlar, uygulamada tek bir ihraççıda yoğunlaşan serbest fon yapılarının yeniden kurgulanmasını gerektirecektir.

2. Kadro, sorumluluk ve üst yönetim gözetimi

Serbest fon sayısının portföy yöneticisi sayısına bağlanması (önceki katsayı üç iken bire indirilmiş, yardımcılar hesaptan çıkarılmış ve özel fonlar kapsama alınmıştır), her fon için biri sorumlu olmak üzere en az iki portföy yöneticisi görevlendirilmesi ve bir portföy yöneticisinin azami yedi fonda görev alabilmesi, ihraç kapasitesini doğrudan insan kaynağına bağlamaktadır. Buna, portföyün %5’ini aşan pozisyonlarda her alım-satım kararının genel müdür onayına sunulması ve periyodik raporlama yükümlülüğü eklenmiştir; bu hüküm, portföy yönetimi kararlarında kişisel sorumluluğu üst yönetime taşıması bakımından kararın önemli düzenlemelerindendir.

3. Teminat güvenliği ve merkezi takas

Borsa dışı repo/ ters repo işlemleri, çerçeve sözleşme, saklayıcı ve Takasbank bildirimi, işleme konu varlıkların kompozisyonu (asgari 1/3 kamu varlığı + asgari 1/3 BIST 30 payı), ilişkili taraf ihraçlarında %25 tavanı ve %105/%100 teminat oranı ile ayrıntılı bir rejime bağlanmıştır. Borsa işlemlerinde merkezi karşı taraf ve merkezi takas zorunluluğu getirilmiş; teminatlandırma işlem bazında, takas ise fon bazında yapılacak şekilde kurgulanmıştır. Kurucunun gerçek kişi ilişkili taraflarıyla borsa dışı repo/ ters repo ve vaad sözleşmesi yasaklanmıştır.

4. Katılım finansmanı araçlarının Rehber’e girmesi

Murabaha, ters murabaha, vekalet ve vaad işlemleri tanımlanmış; murabaha işlemleri fon türüne göre katılma hesabı/ vadeli mevduat sınırlarına, ters murabaha ise Fon Tebliği m.21/1’deki %10’luk borçlanma sınırına tabi kılınarak Rehber’e alınmıştır.

5. Kamuyu aydınlatma ve TEFAS

TEFAS’ta işlem gören serbest fonlarda portföy dağılım raporu aylıktan haftalığa çekilmiş, katılma payı yoğunlaşması için %30’dan başlayan MKK bildirim eşikleri getirilmiş, izahname onayından itibaren 60 gün içinde satışa başlama zorunluluğu ve satışa başlanmaması hâlinde onayın kendiliğinden geçersiz sayılarak fonun resen tasfiyesi öngörülmüştür.

Uygulama açısından öne çıkan sonuçlara bakacak olursak;

• Portföy yönetim şirketlerinin mevcut serbest fon sayısı ile portföy yöneticisi kadrosu karşılaştırılmalı; 30.06.2029’a kadar ya kadro artırılmalı ya da fon birleştirme/ dönüşüm/ tasfiye planlaması yapılmalıdır.
• Serbest fonların 29.08.2026 itibarıyla sınır aşımı bulunan pozisyonları dondurulmuştur; aşım tutarları artırılamaz ve kademeli olarak kapatılmalıdır. Bu nedenle 29.08.2026 tarihli pozisyon fotoğrafının belgelendirilmesi kritik önemdedir.
• Kurulca onaylı izahnamesinde belirli yatırım dönemi bulunan fonlar 4.3/1 sınırlarına uyum yükümlülüğünden istisna tutulmuştur; 29.08.2026 öncesi ihraç edilen serbest fonların portföyündeki borçlanma araçları ve kira sertifikaları için ise ilave alım yapılmamak kaydıyla itfaya kadar uyum aranmaz.
• %5 eşiğini aşan pozisyonlar için genel müdür onayı ve 15 günlük raporlama süreci, iç prosedürlerin, karar defterlerinin ve saklama düzeninin (asgari 5 yıl) yeniden düzenlenmesini gerektirir.
• Borsa dışı repo/ters repo ve vaad sözleşmelerinde kullanılan çerçeve sözleşmeler, asgari unsurları Takasbank tarafından belirlenecek yeni içeriğe göre revize edilmeli; ilişkili taraf tespiti TMS/ TFRS esaslı olarak güncellenmelidir.
• İzahname ve KAP metinlerinde yatırım stratejisi ve limitlerinin yer alması artık açıkça aranmaktadır; TEFAS fonlarında asgari işlem adedi ve serbest fonlarda üst limit düzenlemeleri için izahname değişikliği takvimi kurulmalıdır.